Home » Nettle, the humble treasure – Τσουκνίδα, ο ταπεινός θησαυρός

Nettle, the humble treasure – Τσουκνίδα, ο ταπεινός θησαυρός

Nettle, the humble treasure – Τσουκνίδα, ο ταπεινός θησαυρός

for english scroll down

Η τσουκνίδα, το ζιζάνιο που όλοι ξεριζώνουν όταν το βρουν στον κήπο τους, είχε χαρακτηριστεί, πριν 2500 χιλιάδες χρόνια, από τον Ιπποκράτη ως «πανάκεια».  Την είχε εντάξει στα φυτά που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για όλες τις ασθένειες. Σε ειδική συγγραφή βιβλίων με βάση τα βότανα και τα οφέλη τους, ανέφερε 60 διαφορετικές φυσικές θεραπείες για διάφορες ασθένειες με βάση το φυτό αυτό, ενώ ο Γαληνός την συνιστούσε ως διουρητικό και καθαρτικό.

Καταγωγή της τσουκνίδας

Ευρωπαία στην καταγωγή, η τσουκνίδα ανήκει στο γένος φυτών Urtica της οικογένειας Urticaceae. Το όνομα τους προέρχεται από το λατινικό ουσιαστικό uro που σημαίνει κάψιμο, ακριβώς λόγω του τσουξίματος που προκαλεί όταν έρχεται σε επαφή με το δέρμα. Υπάρχουν περισσότερα από 500 είδη σε όλο τον κόσμο, στην Ελλάδα όμως ευδοκιμεί ιδιαίτερα λόγω του κλίματος και της χλωρίδας της χώρας μας. Ευδοκιμεί και σε άλλες πολλές χώρες, όπως στις Ηνωμένες Πολιτείες και στον Καναδά.

Ιστορία της τσουκνίδας

Στη Δανία βρέθηκε ένας ιστός τσουκνίδας σε τάφο που χρονολογείται από την Εποχή του Χαλκού, ενώ φαίνεται ότι στη νεολιθική εποχή έχει χρησιμοποιηθεί για την δημιουργία χορδών. Στην Ιταλία και αργότερα στην Σκωτία χρησιμοποιήθηκε στην κλωστοϋφαντουργία για την κατασκευή των πιο ανθεκτικών υφασμάτων. Χώρες της Ευρώπης και η Αμερική χρησιμοποιούσαν τις ίνες της τσουκνίδας για την κατασκευή διχτυών αλιείας. Κατά τη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου η Γερμανία και η Αυστρία χρησιμοποίησαν τις ίνες της τσουκνίδας ως υποκατάστατο του βαμβακιού για τις στρατιωτικές στολές τους. Οι Ινδιάνοι χρησιμοποιούσαν την τσουκνίδα για την θεραπεία της ακμής, της διάρροια και για τις λοιμώξεις του ουροποιητικού συστήματος.

Nettle, the humble treasure – Τσουκνίδα, ο ταπεινός θησαυρός

Θεραπευτικές ιδιότητες της τσουκνίδας

Η τσουκνίδα είναι πλούσια σε μεταλλικά άλατα, ασβέστιο, χαλκό, χλώριο, κάλιο, πυρίτιο, νάτριο και σίδηρο. Το είδος που απαντάται στην χώρα μας θεωρείται εξαιρετικό και λειτουργεί εξαιρετικά σαν σύμμαχος κατά πολλών ασθενειών. Έχει στυπτικές, διουρητικές και τονωτικές ιδιότητες, καθαρίζει τον οργανισμό από τις τοξίνες, ελέγχει τις αιμορραγίες, αυξάνει την αιμογλομπίνη, ελέγχει τα ερυθρά αιμοσφαίρια και τις πηκτικές ουσίες του αίματος, και σαν ρόφημα μπορεί να κατεβάσει την πίεση αλλά και το σάκχαρο στο αίμα.

  • Είναι πλούσια σε βιταμίνες A, C, E, Κ, θειαμίνη, ριβοφλαβίνη, φυλλικό οξύ.
  • Επίσης είναι πλούσια σε καλά λιπαρά οξέα.
  • Προσδίδει στον οργανισμό ασβέστιο.
  • Περιέχει ομάδα ισχυρών αντιοξειδωτικών ουσιών, τα φλαβονοειδή.
  • Περιέχει φυτικό σίδηρο.
  •  Περιέχει πολλά ιχνοστοιχεία όπως κάλιο, μαγνήσιο, μαγγάνιο, φώσφορο, σελήνιο και ψευδάργυρο, σε αρκετά μεγάλες συγκεντρώσεις.
  • Περιέχει επίσης και πολλά φυτοχημικά στοιχεία όπως το λυκοπένιο, β-καροτένιο, καφεϊκό οξύ, μηλικό οξύ, οξικό οξύ  και βεταΐνη, ουσίες με ισχυρή αντιοξειδωτική δράση έναντι της δημιουργίας ελεύθερων ριζών.
  • Η απουσία οξαλικού οξέος και οξαλικών αλάτων στο φυτό αυτό, βοηθά στην απορρόφηση ακόμα περισσότερης ποσότητας σιδήρου από τον οργανισμό, κάτι που δεν συμβαίνει με όλα τα λαχανικά που περιέχουν φυτικό σίδηρο, με αποτέλεσμα να τα τρώμε αλλά να μην απορροφούμε τον σίδηρο τους.
  • Επιπλέον, έχει μεγάλη περιεκτικότητα σε βιταμίνη C που βοηθά ακόμα περισσότερο στην ολική απορρόφηση του σιδήρου από τον οργανισμό.
  • Η περιεκτικότητα της σε σεκρετίνη, διεγείρει το πάγκρεας για την παραγωγή ινσουλίνης βοηθώντας  στη διατήρηση της ευγλυκαιμίας στους διαβητικούς.
  • Η ισταμίνη που περιέχει, προσφέρει ισχυρή αντιφλεγμονώδη δράση στα παρασκευάσματα και τα καταπλάσματα από το φυτό αυτό, ικανή να ανακουφίσει συμπτώματα φλεγμονών.

Χρήσεις της τσουκνίδας

Όλα τα μέρη του φυτού μπορούν να χρησιμοποιηθούν, ανάλογα με την περίπτωση. Τα φύλλα, οι μίσχοι και η ρίζα της μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως αφεψήματα, για την παρασκευή τσάι, βάμματος ή καταπλασμάτων.  Μπορεί όμως και να καταναλωθεί ως χορταρικό σε πολλές συνταγές και παρασκευές στην κουζίνα μας. Στην επόμενη ανάρτηση θα σας έχω μια εύκολη και πολύ νόστιμη συνταγή που μπορείτε να φτιάξετε όλοι.

Εσωτερικά η τσουκνίδα χρησιμοποιείται για τη θεραπεία της υψηλής αρτηριακής πίεσης,  της συμφορητικής καρδιακής ανεπάρκειας, του αλτσχάιμερ, της αρθρίτιδας, του άσθματος, των λοιμώξεων της ουροδόχου κύστης, της βρογχίτιδας, της θυλακίτιδας, της ουλίτιδας, της ουρικής αρθρίτιδας, της κνίδωσης, της λαρυγγίτιδας, της σκλήρυνσης κατά πλάκας, του θυρεοειδούς, των αιμορροΐδων, της νεαυραλγίας, των παθήσεων του δέρματος, της ισχυαλγίας, της ιγμορίτιδας, της αλλεργικής ρινίτιδας, των αιμορροϊδων, του έλκους, της φλεγμονής του εντέρου του προστάτης, της τενοντίτιδας, των πέτρων στα νεφρά, των παθήσεων του παγκρέατος, του ήπατος, των εντέρων και της χοληδόχου κύστης.

Εξωτερικά είναι ένα από τα καλύτερα βότανα για την θεραπεία της λιπαρότητας των μαλλιών και της πιτυρίδας.

Στην αγορά την βρίσκουμε φρέσκια ή αποξηραμένη (ρίζα, φύλλα).

ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΗ: Οι φρέσκιες τσουκνίδες πρέπει πάντα να πιάνονται με γάντια, λόγω του κεντριού που έχουν τα φύλλα τους. Ποτέ μην τη χρησιμοποιείτε νωπή, όταν τη βάζετε στο σώμα σας. Μόλις ζεματιστεί σε βραστό νερό παύει να τσιμπάει.

Αν πάλι την αγγίξετε και σας προκαλέσει εξάνθημα ή φαγούρα, για να ανακουφιστείτε, τρίψτε το δέρμα σας δυνατά με λίγο ξύδι, ή, με ένα κρεμμύδι κομμένο στη μέση, ή με φύλλα από δενδρολίβανο, ή τέλος, με μολόχα ή οποία φυτρώνει πάντα δίπλα στις τσουκνίδες.

Τσουκνίδα και παρενέργειες

Είναι πολλοί αυτοί που υποστηρίζουν πως η τσουκνίδα δεν προκαλεί παρενέργειες. Πολλοί ειδικοί, πάντως, συμβουλεύουν να μην καταναλώνεται τσουκνίδα από τις εγκύους, γιατί είναι πιθανό να τους προκαλέσει συσπάσεις της μήτρας και αποβολή. Πρέπει, επίσης, να αποφεύγετε και από θηλάζουσες μητέρες.

Επιπλέον, οι διαβητικοί θα πρέπει να είναι πολύ προσεκτικοί με την χρήση της και να μετρούν σχολαστικά την τιμή του σακχάρου τους, εφόσον η τσουκνίδα (τα υπέργεια μέρη της) μειώνει τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα.

Το ίδιο ισχύει για τους υποτασικούς, μια και η τσουκνίδα ρίχνει την πίεση, και για τους νεφροπαθείς γιατί αυξάνει την ούρηση.

Η τσουκνίδα έχει, όπως και η ασπιρίνη αντιπηκτικές ιδιότητες και θα πρέπει να καταναλώνεται με προσοχή από ανθρώπους με αντίστοιχες ασθένειες.

Σημείωση: Οι ιδέες και πληροφορίες που παρουσιάζονται σε αυτό το μπλογκ έχουν ενημερωτικό σκοπό και σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τη συμβουλή κάποιου ειδικού σε θέματα διατροφής και υγείας. Προτού ξεκινήσεις κάποιο πρόγραμμα διατροφής ή άθλησης, ή προτού εντάξεις κάποια ιδιαίτερη τροφή στο καθημερινό σου διαιτολόγιο, μίλησε με έναν ειδικό, γιατρό ή διαιτολόγο. Ιδίως αν πάσχεις από κάποια σοβαρή πάθηση.

Nettle, the humble treasure – Τσουκνίδα, ο ταπεινός θησαυρός

Nettle, the weed everyone uproots when found it in the garden, had been classified before 2500 years from Hippocrates as “panacea.” He had added it in the list of plants that can be used for all diseases. In special books based on herbs and their benefits, Hippocrates said that he found 60 different natural remedies for various diseases based on that plant, while Galen recommended it as a diuretic and laxative.

Origin of nettle

European in origin, nettle belongs to the genus Urtica, of the family Urticaceae. The name derives from the Latin meaning essential uro which means burning, precisely because of the stinging caused when contacted with skin. There are more than 500 species worldwide, but particularly in Greece it flourishes because of the climate and flora of our country. It grows in many other countries such as the United States and Canada.

History of nettle

In Denmark, a tissue of nettle was found in a tomb dating from the Bronze Age, while it seems that in the Neolithic period it has been used to create strings. In Rome and later in Scotland was used in the textile industry for the making of most durable fabrics. Countries of Europe and America used the fibers of nettle for making fishing nets. During the First World War Germany and Austria used the fibers of nettle as a substitute for cotton for their military uniforms. Indians used nettle for treating acne, diarrhea and infections of the urinary tract.

Nettle, the humble treasure – Τσουκνίδα, ο ταπεινός θησαυρός

Healing properties of nettle

Nettle is rich in minerals, calcium, copper, chlorine, potassium, silicon, sodium and iron. The species found in our country is considered excellent and works exceptionally as an ally against many diseases. It has astringent, diuretic and stimulating properties, cleanses the body of toxins, controls bleeding, increases hemoglobin, controls red blood cells and blood coagulants and as beverage can lower blood pressure and blood sugar.

  • it is rich in vitamins A, C, E, K, thiamin, riboflavin, and folic acid
  • It is also rich in good fatty acids
  • gives calcium in the body
  • contains a powerful group of antioxidants, flavonoids
  • contains vegetable iron
  • contains many trace elements such as potassium, magnesium, manganese, phosphorus, selenium and zinc, in high enough concentrations
  • it also contains many phytochemicals such as lycopene, beta-carotene, caffeic acid, malic acid, acetic acid and betaine, substances with strong antioxidant activity towards the creation of free radicals.
  • the absence of oxalic acid and oxalates in this plant, help absorb even greater amount of iron by the body, something that does not happen with all vegetables containing vegetable iron
  • in addition, nettle is rich in vitamin C, which helps even more to the total absorption of iron from the body
  • the content of secretin stimulates the pancreas to produce insulin helping to maintain euglycemia in diabetics
  • histamine contained in nettles offers strong anti-inflammatory activity in all preparations and poultices of this plant, sufficient to alleviate symptoms of inflammation

Uses of nettle

All parts of the plant may be used, as appropriate. The leaves, stems and root can be used as an infusion for preparing tea, tincture or poultices. But it can also be eaten as a vegetable in many recipes in our kitchen. In the next post I will have you an easy and tasty recipe that you all can make.

Internally, nettle is used to treat high blood pressure, congestive heart failure, Alzheimer’s, arthritis, asthma, bladder infections, bronchitis, bursitis, gingivitis, gout, urticaria, laryngitis , multiple sclerosis, thyroid, hemorrhoids, skin diseases, sciatica, sinusitis, allergic rhinitis, of hemorrhoids, ulcers, inflammatory bowel protector, tendinitis, of kidney stones , pancreatic disease, liver, intestines and gall bladder.

Externally it is one of the best herbs for treating oily hair and dandruff.

In the market nettle can be found fresh or dried (root, leaves).

WARNING: fresh nettles should always be gripped with gloves, due to the centers that their leaves have. Never use fresh nettle directly on your body. Once scalded in boiling water, it no longer stings.

If you touch it and causes a rash or itching, to relieve, scrub your skin hard with some vinegar, or with an onion cut in half, or with leaves of rosemary, or finally, mallow which always grows next to nettles.

Nettle and side effects

There are many who argue that the nettle does not cause side effects. Many experts, however, advise that nettle should not be used by pregnant women, because it is likely to cause uterine contractions and miscarriage. Breast-feeding mothers should also avoid it.

Additionally, diabetics should be very careful to use and thoroughly measure the value of their blood sugar, because nettle (aboveground parts of) reduces blood glucose levels.

The same applies to hypotensive, since nettle lowers blood pressure and for kidney patients because it increases urination.

Nettle has, like aspirin anticoagulant properties and should be consumed with caution by people with similar diseases.

Note: The ideas and information presented in this blog are for informational purposes only and in no case can replace the advice of a specialist in nutrition and health. Before starting any diet or exercise or before adding a special food in your daily intake, you should contact a specialist doctor or dietitian; especially if you suffer from a serious illness.

 

Πηγές – Sources:

http://www.iatropedia.gr/ygeia/i-agnosti-tsouknida-ke-i-therapeftikes-tis-idiotites/28165/

http://www.webmd.com/vitamins-supplements/ingredientmono-664-stinging%20nettle.aspx?activeingredientid=664&activeingredientname=stinging%20nettle

http://www.diaitologia.gr/tsouknida/

https://www.enter2life.gr/15880-tsouknida-therapeutikes-idiotites-kai-ofeli-gia-tin-ygeia.html

http://www.livestrong.com/article/440537-nettle-tea-benefits-and-warnings/

 

12 comments

  1. έχω μείνει να κοιτάω τη πρώτη φωτογραφία!! τι όμορφη που είναι!!!
    έχω χρησιμοποιήσει τσουκνίδα σε πίτα και ανυπομονώ για τη συνταγή σου! ?

    • The Healthy Cook says:

      ευχαριστώ πολύ πεπίτα μου!
      στην επόμενη ανάρτηση θα την δεις 😉

  2. sp00nstories says:

    Καλέ ποιός την πετάει?Εμείς τη βάζουμε στις πίτες μας!!!Ωραία ανάρτηση πάντως για αυτούς που δεν γνωρίζουν τα καλά της!!Σε φιλώ!

    • The Healthy Cook says:

      μπράβο σας! εσείς είσαστε καλοί μαθητές! χαχαχα!!
      ευχαριστώ Λίλια!

  3. neanikon says:

    Τι ωραία που είναι η πρώτη φωτογραφία Εύη! Η τσουκνίδα είναι πραγματικός θησαυρός. Ο πατέρας μου μαζεύει τσουκνίδες, τις μουλιάζει, και με το ζουμί λιπαίνει τα ζαρζαβατικά στο κήπο. Αυτά δυναμώνουν τόσο πολύ που τίποτα δεν μπορεί να προσβάλει 😉
    Περιμένουμε πως και πως την συνταγή! Εγώ ακόμα δεν την έχω εντάξει στην διατροφή μου (τουλάχιστον άμεσα) 🙂

    • The Healthy Cook says:

      είναι θαυματουργή τελικά! κι εγώ δεν της έδινα και πολύ σημασία μέχρι πρότινος…
      από εδώ και πέρα όμως, όποτε βρίσκω στην λαϊκή θα την αγοράζω 😉
      για δες την σούπα που δημοσίευσα μόλις. μπορεί να σου αρέσει!

  4. dolmadaki says:

    υπεροχη η τσουκνιδα!!! τσουκνιδοπιτα φοβερη !! την τσουκνιδ ατην τιμαει ο πατερας μου ιδιαιτερα κανει καλο κ στα ποδια στην κυκλοφορια να κανεις μασαζ!

    • The Healthy Cook says:

      μα πόσο ευεργετικό ζιζάνιο είναι αυτό!! ούτε κι εγώ δεν το πίστευα όταν μάζευα πληροφορίες!

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.